Đã qua cái thời mà phòng thu âm là một thứ gì đó thật lạ lẫm, khiến mỗi lần bước chân vào là bạn thấy choáng ngợp trước cả đống máy móc phức tạp và đủ loại vật liệu cách âm có hình thù kỳ lạ như từ ngoài hành tinh vậy.

Hiện nay nhu cầu thu âm đã trở nên phổ biến hơn với mọi người (nhất là các bạn trẻ), nên việc thường xuyên lui tới phòng thu không còn hiếm nữa. Mua nhạc nền để đi thi văn nghệ? Đến phòng thu âm! Định cưa nhỏ bạn lớp bên bằng một bản tình ca mùi mẫn? Kiếm phòng thu âm! Hoặc muốn lồng tiếng cho một đoạn phim ngắn mà cả nhóm hì hụi tự làm? Lại chui vào phòng thu âm! 😀

Khổ nỗi mỗi lần vô chỗ này là cũng tốn mớ tiền, ít thì vài trăm, cao cấp hơn thì vài triệu. Vậy bạn đã từng nghĩ đến việc tự lắp đặt các thiết bị phòng thu âm tại nhà mình để được “tha (hồ) thu” mà lại ít tốn kém hơn chưa?
Học Dựng Phim.com sẽ giúp bạn có kiến thức cơ bản về một số thiết bị phòng thu âm tại nhà với chi phí thấp nhưng vẫn cho chất lượng rất tốt, thậm chí là không thua kém dịch vụ chuyên nghiệp nhé.

 

Các thiết bị phòng thu âm cơ bản bao gồm:

1) Máy tính có cài sẵn phần mềm thu âm và xử lý âm thanh.

2) Microphone (gọi dân dã là cái “mi-cà-rô” ấy ) và Pop Filter (màng lọc âm).

3) Audio Interface (có thể hiểu đơn giản nó là một cái Sound-card, nhưng có thêm các cổng giao tiếp tín hiệu âm thanh)

4) Loa Monitor.

5) Headphone Monitor.

6) Dây dẫn tín hiệu âm thanh.

7) Một số vật liệu tiêu âm và tán âm (để xử lý âm học phòng nghe, tránh những tình trạng thường gặp như âm thanh bị “um” gây tiếng bass lùng bùng, hoặc bị “dội lại” gây hú).

Thiết bị phòng thu âm có rất nhiều loại, trong phạm vi bài viết cơ bản khó có thể kể hết được nên HọcDựngPhim.com sẽ tóm tắt các chức năng chính để giúp bạn có cái nhìn tổng quát nhé.

 

1. Máy tính và Phần mềm thu âm – xử lý âm thanh :

Tất nhiên nếu có máy tính cấu hình mạnh thì quá ngon rồi!
Nhưng với mục tiêu “ngon bổ rẻ” thì bạn có thể sử dụng một chiếc máy tính bàn PC hoặc Laptop có CPU tối thiểu Core i3 trở lên là được. Ít nhất có 4 GB Ram hoặc tốt hơn nên cố gắng ở mức 8 GB trở lên (vì khi chạy các Plug-in xử lý âm thanh sẽ ngốn khá nhiều Ram).

Nên có 2 ổ cứng, gồm 1 ổ cứng SSD tối thiểu 128GB để cài riêng hệ điều hành và các phần mềm, ổ cứng còn lại (chỉ cần dùng HDD để tiết kiệm chi phí) chứa các file dữ liệu project âm thanh của bạn. Nếu sử dụng chung 1 ổ cứng thì tốc độ truy xuất không đáp ứng kịp sẽ rất dễ bị “treo máy”.

thiết bị phòng thu âm tại nhà: laptop

Laptop Core i3 trở lên và tối thiểu 4 GB Ram là đủ để bạn thu âm khá ổn.

Đa số phần mềm âm thanh không đòi hỏi cấu hình quá cao và nhu cầu thu âm tại nhà không cần xử lý quá phức tạp, nên bạn sẽ có khá nhiều lựa chọn. Tuy nhiên HọcDựngPhim.com khuyên bạn nên chọn phần mềm Nuendo hoặc Pro Tools, vì chúng được đánh giá là hoạt động ổn định có những tính năng tốt nhất nhất hiện nay.

Các phần mềm thu âm và xử lý âm thanh

Nuendo và Pro Tools là 2 phần mềm hàng đầu về thu âm và xử lý âm thanh.

 

2. Microphone và Pop Filter :

Để có chất lượng âm thanh thu vào thật tốt, bạn nên mua loại Condenser Microphone vì nó có độ nhạy cao và khả năng “bắt lấy” âm thanh một cách chính xác. Loại micro này cần nguồn điện Phantom 48V để hoạt động. Một số mẫu Condenser Microphone có chất lượng tốt ở tầm giá khoảng 5 triệu trở xuống như: Behringer B2-Pro, AKG Perception 220, AKG C3000B, Audio Technica AT3035, Rode NT1-A,…

Thiết bị phòng thu âm tại nhà: Condenser Microphone Behringer B2 Pro

Behringer B2 Pro là chiếc Condenser Microphone rất tốt có giá dưới 5 triệu đồng.

Pop Filter là màng lọc chắn được đặt giữa Micro và miệng của người đang thu âm, nhằm hạn chế những tiếng “phập phù” hoặc “xì” do hơi gió tạo ra khi phát âm những chữ “s”, “p” và “b”, ngoài ra còn tránh được “mưa phùn” khi người hát đang mải mê phiêu theo nhạc, giữ cho micro không bị hơi ẩm làm rỉ sét gây hư hỏng, và cả vấn đềgiữ… an toàn vệ sinh nữa 😛
Bạn sẽ thường thấy Pop Filter được làm bằng lưới thép hoặc lưới vải mỏng. Có thể chọn mua Pop Filter của hãng Samson, MXL, Nady, Stedman,… với giá khoảng 500 ngàn đồng.

thiết bị phòng thu âm tại nhà: màng lọc pop filter

Pop Filter giúp hạn chế các tạp âm gây ra khi phát âm các chữ “s”, “b” và “p”.

 

3. Audio Interface :

Đây là thiết bị đóng vai trò quan trọng là cầu nối của cả hệ thống thiết bị phòng thu âm tại nhà lại với nhau (micro, nhạc cụ, loa, máy vi tính…).
Có 3 chuẩn kết nối phổ biến giữa Audio Interface với máy tính là cổng USB, cổng Firewire 1394 và dạng card PCI. Cổng USB thì phổ biến và tương thích với mọi máy tính hiện nay, nhưng cổng Firewire thì lại cho tốc độ kết nối nhanh và ổn định hơn, và nếu dùng loại cổng Firewire thì bạn cũng đừng quên chọn mua máy tính có cổng này nhé (hoặc nếu không thì mua card chuyển từ PCI ra Firewire cũng được). Còn dạng card PCI thì tận dụng được sự ổn định và tốc độ truyền tín hiệu rất cao của chuẩn PCI-Express nhưng lại thiếu tính cơ động do phải gắn chặt vào mainboard.
Và như đã nói ở phần trên thì Condenser Microphone cần nguồn điện Phantom 48V để hoạt động, vì vậy bạn hãy chắc chắn là Audio Interface đó cũng có hỗ trợ cấp nguồn này nhé (May mắn là hầu hết Audio Interface hiện nay đều có nguồn 48V).

thiết bị phòng thu âm tại nhà: focusrite Scarlett 2i2

Audio interface Scarlett 2i2 đến từ hãng thiết bị âm thanh danh tiếng Focusrite.

Đừng bị “lừa tình” bởi những chiếc Audio Interface trông có vẻ hầm hố với thật nhiều nút vặn, thật nhiều cổng In/Out. Hãy xác định xem mình cần thu khoảng bao nhiêu micro (nhu cầu thiết bị phòng thu âm tại nhà thường sẽ không nhiều hơn 2 micro), do đó nên chọn loại có 2 cổng Mic In / Line In là đủ. Luôn nhớ rằng với cùng 1 giá tiền thì chiếc Audio Interface nào ít cổng In/Out hơn thường sẽ có chất lượng linh kiện tốt hơn.

Một số model Audio Interface có chất lượng tốt dành cho “home studio” với mức giá khoảng từ 3 – 6 triệu, như: TC Desktop Konnekt 6, M-audio Fast Track Pro, Presonus Firebox, Focusrite Scarlett 2i2, Avid Mbox 3 Mini,…

 

4. Loa Monitor :

Đây chính là “đôi tai thứ 2” của bạn. Loa Monitor (Loa kiểm âm) khác với loa thường ở chỗ nó có nhiệm vụ tái tạo lại âm thanh sao cho “trung thực nhất”, chứ không phải là “hay nhất”.
Loại loa nghe nhạc thông thường sẽ được nhà sản xuất tìm cách “thêm mắm dặm muối” vào chất âm để cho ra phong cách âm thanh riêng của họ, tức là âm thanh phát ra từ loa đã bị can thiệp vào đáp tuyến tần số nên làm biến đổi ít nhiều về chất âm, và tùy thuộc gu thưởng thức mà người nghe sẽ cảm nhận nó ra sao.
Còn đối với Loa Monitor, nó phát ra thứ âm thanh trung thực, “có sao kêu vậy”, và nhà sản xuất cố gắng tái tạo lại chính xác tần số âm thanh gốc. Nhờ vậy người xử lý âm thanh có thể biết chính xác bản thu âm của mình cần tinh chỉnh lại chỗ nào cho tốt nhất.

thiết bị phòng thu âm tại nhà: Loa Monitor Yamaha HS 50M

Yamaha HS 50M là cặp loa monitor đáng để lựa chọn, tái hiện độ chính xác của “huyền thoại” Yamaha NS 10M.

 

Để phù hợp với diện tích và các trang thiết bị phòng thu âm tại nhà, bạn nên chọn Loa Monitor có kích thước loa trầm (thường gọi là “củ loa bass”) khoảng 5 hoặc 6 inches cho phòng cỡ 15 – 20 mét vuông, và khoảng 8 inches cho phòng cỡ 30 mét vuông là đủ.

Một số model Loa Monitor giá mềm (khoảng từ 6 – 9 triệu/ cặp loa) nhưng có chất lượng rất tốt như: Yamaha HS 50M, Mackie MR6-mk3, Tannoy Reveal 601A, KRK Rokit 5 Gen 3, Presonus Eris E5, M-audio BX 5A (hoặc BX 8A), Tascam VL-A5, Alesis M1 Active…

 

5. Headphone Monitor :

Có đặc tính tương tự như Loa Monitor, sử dụng trong trường hợp cần cho ca sĩ (hoặc người đọc voice) nghe được phần nhạc nền hoặc nghe được chính âm thanh đang thu vào micro (giọng nói, tiếng động, nhạc cụ…) và cũng dành cho người kỹ thuật viên dùng để kiểm tra bản mix âm thanh.

Nếu bạn dùng Headphone này cho người đứng trước Micro thu âm, hãy chọn loại Closed Headphone Monitor (thường là dạng Full-size chụp kín vành tai và có độ cách âm rất tốt, tránh âm thanh lọt ra ngoài có thể đi vào Micro làm hỏng bản thu). Còn nếu dùng để mix, hãy chọn dạng Open Headphone Monitor vì loại này tái tạo chính xác “không gian âm thanh” và có độ chi tiết tốt hơn.

thiết bị phòng thu âm tại nhà: Head Phone Monitor Sennheiser HD 280 Pro

HD 280 Pro là 1 trong những tai nghe kiểm âm xuất sắc của Sennheiser (Đức).

Một số model phù hợp như: Sennheiser HD 280 Pro, Sony V6, BayerDynamic DTX 910, Audio Technica ATH-M30X…

 

6. Dây dẫn tín hiệu âm thanh :

Dây dẫn được ví như “làn đường cao tốc” mà các tín hiệu âm thanh sẽ đi qua. Nếu đường được làm bằng chất liệu nhựa tốt và bằng phẳng thì xe chạy êm ru, nhưng nếu đường xấu toàn ổ gà với đá dăm thì… Hic 🙁 !
Do đó hãy luôn chọn dây dẫn và jack cắm chất lượng tốt để không làm suy hao và biến đổi tín hiệu, giúp tín hiệu đi qua một cách thật “trơn tru”.
Đáng tiếc rằng lại có rất ít người thật sự hiểu và quan tâm việc này. Nhiều trường hợp tuy sử dụng các thiết bị âm thanh rất cao cấp, nhưng vẫn cứ vô tư mua loại dây và jack nhãn hiệu hầm bà lằng của “Chị Na” về sử dụng. Đây là nguyên nhân khiến tín hiệu bị xấu đi rất nhiều và hoàn toàn làm mất tác dụng của các thiết bị âm thanh đắt tiền, thậm chí còn xảy ra tình trạng nhiễu “xì xoẹt” trong bản thu, nghe chán kinh khủng.

thiết bị phòng thu âm tại nhà: dây dẫn tín hiệu Monster Cable

Dây jack âm thanh của hãng Monster Cable nổi tiếng thế giới.

Tốt nhất là mua loại dây – jack tín hiệu đã làm sẵn của các hãng uy tín như Monster Cable, Mogami, Pro Co,… hoặc mua đầu jack Neutrik và các loại dây tín hiệu loại tốt rồi tìm hiểu cách tự hàn dây  jack với nhau đúng kỹ thuật.
(Lưu ý là hiện giờ dây – jack trên thị trường bị làm giả khá nhiều, hoặc loại kém chất lượng nhưng được quảng cáo không đúng sự thật, vì vậy nên đến những cửa hàng lớn và uy tín để mua). Ngoài ra cũng nên tính toán chiều dài dây dẫn tín hiệu vừa đủ, không nên dùng quá dài hơn nhu cầu, vì chất lượng tín hiệu sẽ bị suy giảm dần theo độ dài của dây.

 

7. Vật liệu tiêu âm và tán âm :

Về vấn đề trang âm cho phòng thu thì có rất nhiều kiến thức nên HọcDựngPhim.com xin hướng dẫn chi tiết hơn ở một bài viết khác. Tóm tắt ở đây cho bạn dễ hiểu thì “tiêu âm” là hấp thụ bớt âm thanh và “tán âm” là khuếch tán âm thanh ra nhiều phía khác nhau.
Nếu phòng thu của bạn bao quanh bởi những bức tường trống trơn thì rất dễ xảy ra hiện tượng như tiếng bị “um” nghe lùng bùng, hoặc bị vang nghe “ong ong”, hoặc tệ hơn nữa là bị feed back gây “tiếng hú”. Nếu bị như vậy thì sẽ khó mà thu âm tốt được, nên cần dùng một số vật liệu tiêu âm và tán âm để “điều tiết” âm thanh.

phong-thu-am-2

Phòng thu âm cần được tính toán, lắp đặt các vật liệu tiêu âm và tán âm phù hợp để loại trừ những “triệu chứng âm thanh” có thể xảy ra.

Những chỗ bị “um” hoặc “ong ong” thì một trong những cách “trị” đơn giản nhất là có thể đặt vào đó tấm mút trứng gà (một loại mút mềm màu đen hoặc vàng, có những gợn sóng lồi lõm như khay đựng trứng gà hoặc có hình khối tam giác, được bán ở khu vực đường Nguyễn Chí Thanh – Quận 5, kích thước khoảng 1m x 2m, dày 3 cm hoặc 5 cm, giá khoảng 180k đến 250k/tấm). Nhưng nếu dán mút trứng gà khắp phòng thì sẽ gây tình trạng âm thanh bị “bí” nghe mất tự nhiên và thiếu sức sống (do bị triệt tiêu bớt tần số cao), nên sẽ cần dùng một vài tấm vật liệu cứng (như ván gỗ cứng có bề mặt láng, tấm mút xốp loại cứng…) đặt xen kẽ vào để có một độ tán xạ âm thanh nhất định.

Nhìn chung, bạn trang âm cho phòng thu tại nhà như thế nào mà nghe thấy âm thanh vẫn tự nhiên, không có cảm giác âm thanh bị chồng chéo, không bị vang vọng hay “um” là ổn. Ngoài ra, nếu tham gia một khóa học ngắn hạn về thu âm và xử lý âm thanh cũng sẽ giúp bạn có thêm kỹ năng đánh giá chất lượng âm thanh, thiết bị thu âm và tha hồ “nghịch” âm thanh theo ý muốn của mình.

Hy vọng là bạn đã tự tin hơn để có thể tự chọn những trang thiết bị phòng thu âm tại nhà mình rồi. Cảm ơn bạn đã xem bài viết “dài ngoằng” của HọcDựngPhim.com 😀