Tiêu đề của bài viết dường như cũng đã giúp bạn hiểu được khái niệm Reverb rồi phải không nào? 😀 Reverb (hay Echo) chính là độ vang của âm thanh, được tạo nên khi các sóng âm chạm vào một bề mặt nào đó và phản xạ trở lại đôi tai của người nghe. Có thể bạn không để ý rằng trong đời sống hằng ngày luôn luôn có Reverb, cho dù bạn đang hát nghêu ngao trong…toilet, đang vai kề vai với “gấu” trong rạp chiếu phim, hoặc đang chơi một trò mà đám trẻ con vẫn thường làm là…lấy cái xô ụp lên đầu để nói nghe giọng cứ “um um um” như rô-bốt trong phim Transformer vậy.
Những lúc đó thì Reverb đang hiện diện xung quanh bạn 🙂

Quay lại 1 trong 3 ví dụ nói trên, bạn biết là khi hát trong toilet thì giọng sẽ trở nên vang, mượt mà, đầy đặn và ” huyền ảo” hơn, khiến bạn có cảm giác mình hát không thua gì Thanh Lam hay Quang Dũng phải không nào?
Đó là do giọng hát phát ra từ miệng bạn đi tới vách tường / tấm gương soi / nền toilet / khăn tắm…v..v… sau đó quay trở lại tai bạn và “bồi thêm” vào giọng hát gốc, tạo nên một âm vang đặc trưng mà khi nghe thì bạn có thể nhận ra không gian đó chính là trong toilet chứ không phải là một nơi nào khác.
Vậy yếu tố nào đã giúp Reverb tạo ra cảm giác về một không gian như vậy?

singing-shower

 

Các yếu tố cơ bản khi nói đến Reverb bao gồm:

1/ Thời gian sóng âm đi tới một bề mặt nào đó (gọi là Predelay) và thời gian để sóng âm từ bề mặt đó phản xạ trực tiếp lại về tai bạn (gọi là Early Reflection)

Tiếp tục bàn về…toilet nhà bạn nhé .
Khi tắm, bạn đứng cách vách tường toilet khoảng chừng chưa đến 2m đúng không? Bây giờ bạn thử cầm 1 quả banh Tennis giơ lên ngang mặt, rồi ném mạnh nó vào tường. Quả banh sẽ dội “pưng – pưng – pưng – pưng” qua lại giữa các vách tường, xém chút xíu còn bay cả vào…mặt bạn .
Sóng âm thanh cũng dội tương tự như banh tennis vậy đó.

Thời gian để sóng âm đi từ miệng bạn rồi chạm đến vách tường chính là Predelay  – tạm dịch kiểu bình dân là “thời gian trước khi dội lại”.
Và thời gian kể từ khi khi sóng âm bật ra khỏi vách tường và dội ngược ngay trở lại đến tai bạn gọi là Early Reflection.

Hai yếu tố Predelay và Early Reflection này phụ thuộc chủ yếu vào khoảng cách từ nguồn phát ra âm thanh tới bề mặt phản xạ (càng gần thì càng phản xạ nhanh và nhiều lần, càng xa thì càng phản xạ chậm và ít lần hơn).

Như bạn đã biết thì vận tốc của sóng âm thanh (xét trong môi trường không khí) cũng rất nhanh, khoảng 343m/s, do đó nếu bạn đứng trong một không gian hẹp như toilet thì thời gian Predelay và Early Reflection là cực ngắn (chỉ vài phần trăm giây).
Còn nếu bạn đứng trong một hang động rộng lớn, khoảng cách từ bạn đến các vách đá là hàng trăm mét, thì sẽ mất vài giây để âm thanh đi đến vách đá và phản xạ trở lại tai bạn. Số lần âm thanh vọng lại cũng sẽ “thưa thớt” hơn.
Đó chính là lý do mà dù bạn có bị bịt mắt đi chăng nữa, nhưng nghe tiếng vọng của âm thanh, bạn vẫn sẽ mường tượng ra được kích thước của không gian nơi mình đang đứng.

man-cave

 

2/ Những âm thanh phản xạ gián tiếp (gọi là True Reverb hoặc Late Reverb)

Bên cạnh khái niệm Early Reverb đã nói ở trên (âm thanh phản xạ ban đầu trực tiếp tới tai bạn), thì còn có khái niệm về True Reverb (hoặc Late Reverb). Đây là âm vang tạo nên do sự phản xạ của âm thanh tới tất cả các đồ vật / bề mặt vật liệu khác có trong không gian mà bạn đang đứng, rồi sau đó mới quay trở về tai bạn. Âm vang True Reverb / Late Reverb này đã “va đập” nhiều lần vào các vật liệu khác nhau, nên sóng âm của chúng đã bị biến đổi ít nhiều (bị bóp méo, bị nhiễu, suy yếu năng lượng sóng âm…v..v…).

 

3/ Tổng thời gian kể từ khi các âm vang bắt đầu xuất hiện cho đến khi tắt hẳn (gọi là Decay hoặc Reverb Time)

Sóng âm cũng là 1 dạng năng lượng, do đó khi va đập / phản xạ nhiều lần thì năng lượng của sóng âm sẽ giảm dần cho đến khi mất hẳn.
Decay / Reverb Time được đo kể từ khi bắt đầu xuất hiện Early Reverb và đến khi kết thúc True Reverb. Lưu ý là yếu tố Decay / Reverb Time không cho bạn biết được độ lớn của không gian, mà sẽ giúp bạn “ước lượng / cảm nhận / dự đoán” được những thứ (thành phần) có trong không gian đó.

🙂 Ví dụ, bạn nào đã từng dọn đồ về một căn nhà mới rồi thì sẽ biết cảm giác này: nếu bạn đứng trong căn phòng trống rỗng chưa có đồ đạc thì khi nói chuyện sẽ thấy âm vang (Reverb) kéo dài lâu hơn. Còn sau khi bạn đã dọn đồ vào phòng (bàn ghế, tủ áo, giường…v…v..) thì sẽ thấy thời gian kéo dài của âm vang dần bị giảm đi. Thậm chí nếu phòng chứa nhiều đồ đạc quá thì sẽ gần như mất hẳn độ vang luôn.
Nguyên nhân là do khi phòng còn trống thì âm thanh ít bị vật cản hấp thụ nên có thể phản xạ nhiều lần, còn khi có nhiều đồ đạc / vật liệu khác nhau bên trong phòng thì chúng sẽ ngăn cản và hấp thụ bớt năng lượng của sóng âm, làm cho âm vang yếu đi và nhanh chóng biến mất. Đó chính là một trong những ví dụ dễ hiểu nhất để mô tả Decay / Reverb Time.

 

4/ Mức độ hấp thụ sóng âm (gọi là Damping hoặc Frequency Absorbtion)

Yếu tố này phụ thuộc vào chất liệu mà sóng âm thanh “va đập” vào đó.
Nếu là một bề mặt phẳng và cứng (như tấm gương chẳng hạn) thì mức độ hấp thụ âm thanh rất ít và mức độ phản xạ nhiều.
Ngược lại, nếu sóng âm va đập vào những vật liệu mềm và xù xì (như tấm thảm, rèm cửa, nệm cao su…) thì sẽ bị hấp thụ rất nhiều năng lượng và độ phản xạ cũng ít hơn, thậm chí gần như bị triệt tiêu.

Do trong âm thanh thì tần số cao (High Frequency) có năng lượng yếu hơn tần số thấp (Low Frequency), nên ở trong môi trường có nhiều vật liệu hấp thụ sóng âm thì tần số cao sẽ bị suy giảm nhiều hơn, khiến bạn nghe âm thanh đó có cảm giác bị “bí” và mất đi độ tươi sáng vốn có (do chỉ còn lại phần nhiều là các âm thanh ở tần số thấp).

 

Bảng minh họa các thông số Early Reverb / True Reverb / Decay:

Reverb-Time

 

Mời bạn thư giãn một chút và hiểu hơn về Reverb sau khi xem xong video clip dưới đây:

😀 HọcDựngPhim.com mong là những thông tin trên sẽ giúp bạn nắm được các yếu tố cơ bản tạo nên Reverb. Như đã nói, Reverb luôn tồn tại ở mọi nơi trong cuộc sống của bạn, nên chắc chắn khi bạn muốn hiệu chỉnh / xử lý âm thanh trong phim hay trong âm nhạc thì Reverb cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Nếu nắm vững những yếu tố này, bạn sẽ kiểm soát và điều chỉnh Reverb một cách “có chủ đích” hơn.

Content Protection by DMCA.com
Chất lượng bài viết :