Đã không ít lần bạn nghe ai đó khẳng định là: “Nghe nhạc thì đừng có nghe mô-nô (Mono) mà phải nghe xì-tê (Stereo) nhé!!”.
Nhưng bạn đã biết chính xác Mono và Stereo là gì chưa? HọcDựngPhim.com sẽ cùng bạn trao đổi thật dễ hiểu nhé.

man-thinking

 

Âm thanh Mono

Đây là âm thanh được phát ra từ một nguồn âm thanh duy nhất và ở một vị trí cố định.

Để ví dụ âm thanh Mono, hãy tưởng tượng một khung cảnh:

  • Song sắt cửa sổ nhà bạn có một chú chim đậu trên đó hót ríu rít.
  • Bạn đang xem TV, cô bạn gái ngồi kế bên cứ lèo nhèo: “Em ghiền cái túi Gu-xì quá! Mua cho em nha hơ-ni..”
  • Cùng lúc đó, giọng của mẫu hậu gầm gừ: “Nè, tháng này mẹ chưa đóng tiền điện đâu đó!”

Nếu xét riêng biệt từng âm thanh trong ví dụ này (tiếng chim hót, giọng lèo nhèo của “gấu” và cả giọng gầm gừ của “mẫu hậu” nữa) thì đó là những âm thanh Mono.

 

Vậy còn Stereo thì sao?

Cũng dựa trên ví dụ vừa nãy, hãy thử tưởng tượng vị trí phát ra những âm thanh đó nhé.
Tiếng chú chim hót trên song sắt cửa sổ là ở giữa phía trước mặt bạn, “gấu” thì đang léo nhéo vào lỗ tai bên phải bạn, còn “mẫu hậu” thì gầm gừ ở phía bên trái.
Vậy sự tổng hòa của một hoặc nhiều nguồn âm thanh ở nhiều vị trí khác nhau từ trái qua phải của người nghe (chính là bạn) thì được gọi là âm thanh Stereo.

Ngoài ra, một ví dụ khác nữa: tiếng nổ máy của một chiếc xe đang đề pa chính là âm thanh Mono.
Nhưng khi chiếc xe đó rồ ga chạy đi, tai chúng ta sẽ nghe tiếng máy xe di chuyển từ phía bên này sang phía bên kia (hoặc từ gần đến xa), thì đó lại là âm thanh Stereo.

Chính vì điều này mà khi nghe âm thanh Stereo bạn sẽ có được cảm giác về không gian, vị trí của từng âm thanh riêng biệt và cả sự chuyển động của vật phát ra âm thanh đó.

 

Cho “thí zụ” nào “thú zị” hơn chút nữa đi! 

Bình tĩnh nào…, mời bạn nghe thử một đoạn nhạc đã được làm thành 2 bản Mono và Stereo khác nhau (hãy dùng loa hoặc ít nhất là tai nghe, xin đừng nghe bằng… loa ngoài của smartphone nhé).
Bạn để ý ngay ở những đoạn có giọng nói (voice) đã được xử lý effects, thì sẽ so sánh được sự khác nhau giữa âm thanh Mono và Stereo.

 

Nếu vậy thì khi nghe âm thanh (nhạc, phim…) bằng loa hoặc headphone, nếu nghe âm thanh phát ra ở cả bên trái và bên phải, thì đó chắc chắn là âm thanh Stereo rồi đúng không?

Chưa chắc đâu!
Bây giờ bạn thử bịt một tai lại và nghe ở riêng từng bên loa nhé, nếu âm thanh phát ra từ mỗi bên loa có sự khác biệt nhau (ví dụ bạn nghe loa trái đang phát ra tiếng đàn Violin và Piano, còn loa phải thì có tiếng kèn Trumpet và giọng hát của ca sĩ) thì đó mới đúng là Stereo.
Còn nếu như bạn nghe thấy ở mỗi bên loa phát ra âm thanh giống hệt nhau, thì đó vẫn chỉ là Mono nhưng đã được nhân đôi lên mà thôi.

 

Các biến thể của Stereo

7.1-speaker-systemKhi đi mua loa, các bạn có thể thấy rất nhiều loại, nào là “loa 2.0”, rồi sau này đẻ ra quá trời “2.1, 5.1, 7.1…..” tùm lum chấm hết trơn .
Tất cả các nỗ lực đẻ… chấm đó đều nhằm mục đích tái tạo lại không gian âm thanh chi tiết và chân thực nhất, và thường được gọi là hệ thống âm thanh Surround (âm thanh vòm).
Người nghe và người xem hiện nay đã có thể trải nghiệm cảm giác như ngồi trong không gian nhà hát giao hưởng, hoặc giữa trận địa đầy bom đạn của một siêu phẩm Hollywood, chỉ bằng hệ thống loa ngay tại nhà mình.

 

Túm lại là…

Nói như vậy không có nghĩa là âm thanh Stereo sẽ hay hơn (hoặc tốt hơn, chất lượng hơn) âm thanh Mono đâu bạn. Những ví dụ nói trên chỉ giúp bạn phân biệt được sự khác nhau giữa chúng và áp dụng cho đúng trường hợp thôi.

Sẽ là “thảm họa” khi xử lý âm thanh, nếu bạn biến giọng nói của một người từ Mono thành Stereo và dịch chuyển từ loa trái sang loa phải mặc dù trên hình ảnh thì người đó vẫn đứng yên một chỗ. Hoặc ngược lại, biến âm thanh Stereo của một dàn nhạc giao hưởng thành Mono khiến cho chúng gom vào nhau thành một cục hỗn độn loạn xì ngầu và không còn phân biệt được vị trí của các nhạc cụ nữa…

Do đó, việc hiểu rõ bản chất của Mono và Stereo sẽ giúp bạn xử lý chúng một cách đúng đắn và có kiểm soát hơn để tạo ra hiệu quả âm thanh mà bạn mong muốn.

Cảm ơn bạn đã xem bài viết của HọcDựngPhim.com 😀